1940-1945: De Tweede Wereldoorlog

Gedurende de oorlogsjaren zouden de activiteiten van het bedrijf dat de Van der Wals sinds 1869 hadden opgebouwd geleidelijk afnemen en ten slotte volledig stil komen te liggen.

Zakelijk gezien was er in de eerste paar jaar nog ruimte voor optimisme en groei. Er werd nog gewoon gebouwd in Nederland. Het bedrijf zou nog voor het einde van deze periode zijn activiteiten uitbreiden met onderhoud en restauratie van gebouwen, deels door de overname van de bekende Amsterdamse firma Staal & Haalmeyer. De Bataafsche zette een aparte divisie op voor deze werkzaamheden.

In 1943 publiceerde Joop van der Wal zijn klassieke boek De economische ontwikkeling van het bouwbedrijf in Nederland, dat de periode vanaf de vroege middeleeuwen tot aan zijn eigen tijd besloeg. Als derde generatie Van der Wal in een almaar groeiend bedrijf had hij altijd al betrokkenheid getoond bij de sector in bredere zin. Het onderzoek voor zijn boek stelde hem in staat zijn ideeën verder uit te werken. De visie van Adam, zijn grootvader, klonk door in Joops ideeën over zaken over de technologische achterstand van de sector ten opzichte van andere sectoren. Ook vond hij dat binnen de sector meer en beter moest worden samengewerkt. Voor zijn eigen bedrijf verwachtte hij veel van een gedecentraliseerde organisatie, waarin taken goed gedelegeerd werden.

Een opmerkelijk project dat in deze periode werd voltooid was de relocatie van de Rotterdamse dierentuin. De oorspronkelijke tuin in het hart van de stad moest plaatsmaken voor woningen en in 1937 was besloten een nieuwe dierentuin aan te leggen in de Blijdorpse polder, toen nog net buiten de stad gelegen. Architect Sybold van Ravesteyn verzorgde het ontwerp in een stijl waarin neobarok en functionalisme vermengd werden, grotendeels uit te voeren in beton. In tegenstelling tot de oude dierentuin, die werd gerund door een besloten vereniging, zou Diergaarde Blijdorp toegankelijk zijn voor iedereen.

Joops vader Jan, de tweede generatie Van der Wal in de geschiedenis van de onderneming als familiebedrijf, overleed op 2 juli 1940 aan zijn ziekte, kort na het uitbreken van de oorlog.